TARİHİ

Mudurnu, tarihi çok eskilere dayanan bir ilçedir. Bolu ve çevresinin tarih öncesi Hitit ve Frig devirlerinin yerleşme alanı olduğu son devirlerde yapılan araştırmalarla ortaya çıkarılmıştır.

İlçenin ilk kuruluş yeri şimdiki yerleşme merkezinin doğusunda bulunan Hisar Tepesidir. Bursa Rum Tekfurunun kızı Matarni, buraya bir kale yaptırmış ve Matarni ismi, Modrones, Moderna, Mudurlu gibi değişmelere uğrayarak şimdiki ismini almıştır.

Osmanlılar adına Mudurnu'ya ilk gelen Akıncı Ertuğrul Bey'in arkadaşlarından Samsa Çavuş'dur (1292). Kesin olmamakla birlikte mezarının ilçemiz Samsa çavuş köyünde olduğu sanılmaktadır. Mudurnu'nun Osmanlı topraklarına katılışı 1307 olarak bilinmektedir. Evliya Çelebi kitabında; Mudurnu Kalesini "8 köşeli 20 kuleli, 1 kapılı, binası kararmış, sur ve kaleleri çökmüş eski bir yapı" olarak tasvir eder. Kalede top ve cami olduğu, şehrin 17 mahallesi, 3.000 kadar ahşap evi bulunduğunu, Yıldırım Han Camii, Yıldırım Han Medresesi ile 1 Dar'ül Hadis, 13 Sübyan Mektebi, 3 han ve hamam olduğunu ve dükkanların ekseriyetinin iğneci olduğunu, Anadolu'ya bu şehirden her gün binlerce yük iğne nakledildiğini anlatmaktadır.

17. Yüzyılda Bolu çevresinde en büyük yerleşim merkezi Mudurnu idi. Nüfusu 30.430 ve 123 köyü bulunmaktaydı. 1307 - 1324 yılları arasında Bursa'ya bağlı olarak yönetildi. Bolu'nun Osmanlı topraklarına katılması ile 1324-1811 yılları arasında Mudurnu Bolu'ya bağlı Voyvodalık olarak yönetildi. 1811-1865 tarihleri arasında II. Mahmut'un emri ile Voyvodalık kalkınca Bolu Sancak oldu ve Mudurnu ile çevresini ayanlar yönetti. 1865'de yeni teşkilatlanma üzerine Bolu Sancağı Kastamonu'ya bağlandı, Mudurnu'da Bolu Mutasarrıflığına bağlı bir kaza oldu. 1923'de Cumhuriyet ile idari teşkilat yeniden düzenlenirken Mudurnu da Göynük, Gerede ve Düzce ile birlikte Bolu'nun ilk kazalarından biri oldu.

COĞRAFİ YAPI

Mudurnu ilçesi Karadeniz Bölgesinin Batı Karadeniz bölümünde yer alan Bolu iline bağlıdır. İlçe Merkezi Bolu'dan 50 km. güneybatıda Hisar ve Kulaklı tepelerinin arasında kalan vadi içerisinde kurulmuştur. İlçe hudutları 40 derece 19 dk. - 40 derece 39 dk. kuzey paralelleri ile 30 derece 50 dk. - 31 derece 30 dk. doğu meridyenleri arasında kalır. Kuzeyinde Düzce ili, kuzeybatısında Hendek ilçesi, kuzeydoğusunda Bolu ili, doğusunda Seben ilçesi, güneyinde Nallıhan ilçesi, batısında ise Göynük ve Akyazı ilçeleri bulunmaktadır. İlçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 840 metredir. Yüzölçümü 1.349 km2'dir.

İlçenin jeolojik yapısını esas olarak filiş formasyonu teşkil eder. Kıvrıntılı kırık ve çöküntülü özelliğe sahip filiş aralarında yer yer kireç taşı tabakaları da bulunan killi, çimentolu çoğunlukla pek kalın olmayan tabakalar halinde çeşitli kumtaşı konglomera tabaka değişimlerinden oluşur. Bu tabakalar genellikle killi toprak verdiklerinden heyelanlara çok rastlanır. Arazi henüz iyice yerleşmemiş olduğundan eskiden beri birçok deprem olmuştur. Mudurnu Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında 1. derece deprem kuşağındadır. İlçe engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Dağ sıraları batı istikametinde uzanır ve batıdan doğuya yükseklikler artar. Belirgin olarak üç dağ sırası vardır. İlki ilçenin en kuzeyinden geçen Düzce İli sınır çizgilerini oluşturan Abant Dağlarıdır. Doğuda daha yükselerek ilçenin en yüksek tepesini oluşturur (Erenler Tepesi 1.794 mt.). Daha doğuda Bolu silsileleri ile birleşirler.

İkinci sıra Akyazı-Göynük sınırlarından başlayarak doğuya doğru Akkaya Tepe (1.628 mt.), Kuzgunkaya Tepe (1.651 mt.), Alaçam Tepe (1.628 mt.), Sülük Doruğu Tepe (1.767m), Ardıç Tepe (1.689 mt.) ile devam ederek Bolu'nun Aladağ ve Köroğlu Dağları ile birleşir. Üçüncü sıra ise, Göynük ilçesini ortalayıp yükselerek güneybatıdan Mudurnu ilçe hudutlarına girerler. Bir süre doğuya uzadıktan sonra kuzeye yönelik ikinci sıra ile birleşirler. Mudurnu ilçe merkezinin doğusunda bulunan Hisar Dağı (1.384 mt.) ve Şehriman Tepeleri (1.115 mt.) Mudurnu'ya girişte dikkati çeken iki yükseltidir.

Mudurnu ve civarı engebeli bir arazi yapısına sahip olduğundan ovaları azdır. Abant Dağlarının güneybatısında Mudurnu ovası yer alır. Şiddetli kara ikliminin etkisi, toprağın fakir oluşu, sulamanın az yapılması, devamlı aynı çeşit ekim yapılması nedeniyle verim düşüktür. İlçenin en büyük akarsuyu Mudurnu çayıdır. Ardıç Dağının eteklerinden doğar ve küçük derelerle beslenerek Sakarya Nehri ile birleşir. Mudurnu-Akyazı Karayolu kenarında 20-25 km2 büyüklüğünde Karamurat Gölü vardır. İlçeye uzaklığı 35 km.dir. Tavşansuyu köyü sınırları içersinde 35-40 km2 büyüklüğünde Sülük Gölü bulunmaktadır ve ilçeye uzaklığı 50 km.dir. İlçe sınırları içerisinde Babas ve Sarot adında iki kaplıca mevcuttur. Su sıcaklıkları Babas'ın 40 Sarot'un 66 derecedir. Her iki kaplıca da romatizmal ve cilt hastalıklarına iyi gelmektedir.

 İklimi

Mudurnu'da ne deniz ikliminin tipik etkileri ne de İç Anadolu'nun tam karasal iklimi görülür. Her iki iklimin arasında bir geçiş iklimi hakimdir. Daha çok İç Anadolu'nun karakterini taşır. Ortalama sıcaklıklar, yaz ve kış ortalamaları, mevsimler arasındaki ve günlük sıcaklık farkları yönünden İç Anadolu merkezleri ile de farklılık gösterir. Mevsimler arasındaki ısı farkları komşularına nazaran daha fazladır. Yaz günlerinin ortalama sayısı çevresindeki merkezlere göre daha kısadır. Ortalama yaz günleri sayısı 88'dir. Maksimum yağışlar kış ve ilkbahardadır. Aralık ve Ocak aylarında en fazla yağış olur ve kar şeklindedir. İlçemiz ortalama yılda 550 mm. yağış alır.

Bitki Örtüsü

Bölgede tabii bitki örtüsünü genellikle ormanlar oluşturur. İlçe ormanlarında hem geniş yapraklı hem de iğne yapraklı ağaçlar bulunur. İğne yapraklı ağaçlar dağlara doğru yükseldikçe geniş yapraklıların yerini alır. En çok görülen ağaç türleri sarıçam, karaçam, kızılçam, köknar, meşe, kayın, gürgen, orman kavağı, kızılağaç, çınar, ıhlamur ve kestanedir. Orman içlerinin bitki örtüsünü genellikle alçak boylu dikenli bitkiler, çalılar, fundalıklar, bazı yerlerde de kışın yaprağını dökmeyen şimşir ve orman gülleri oluşturur. Ormanların kapladığı alan 87.558 hektardır. Bu da ilçe yüzölçümünün % 65'ini oluşturur. Yer yer ekili tarım alanları arasında bile orman kümelerine rastlanır. Meralarda ise her türlü meyveli ve meyvesiz ağaç vardır.